Jaargang 31
September 2026
5
Monique & Menno Hoogendoorn
Tussen peer en koe: het erf als klaslokaal
Hans van der Stok
Warmte opwekken
en kringlopen sluiten
Warmte winnen uit mest en snoeiafval is niet nieuw. Wel nieuw is de combinatie van duurzame warmte voor gebouwen én hoogwaardige compost als eindproduct. Recreatie- en evenementenboerderij De Boerinn in Kamerik is een van de vier pilotbedrijven die dit compost-warmtesysteem in de praktijk test. De ambitie van ondernemer Hans van der Stok is helder: “Dit is voor ons een logische stap om zelfvoorzienend te worden in energie en voedsel.”
Kringlopen sluiten
De Boerinn begon ooit als melkvee- en kaasboerderij, maar transformeerde de afgelopen dertig jaar tot een recreatiebedrijf in een agrarische omgeving. Sinds Van der Stok in 2022 eigenaar werd, werkt hij gericht aan het sluiten van kringlopen op het tien hectare grote terrein. “We hebben op het terrein een tuinderij en plannen voor een voedselbos. Op energiegebied hadden we al flinke stappen gezet met zonnepanelen op daken en sloten, een windmolen en een eigen warmtenet met warmtepompen voor alle gebouwen. Maar ik wilde verder”, vertelt hij.
Die volgende stap kwam in beeld tijdens een training, waar Van der Stok een traditionele biomeiler in werking zag. Via dit bezoek kwam hij in contact met Nathan van den Dool van Thermal Compost Systems (TCS), dat op zoek was naar bedrijven voor pilots met een nieuw biomeilerconcept.
De circulaire gedachte sprak me meteen aan. Met mest en reststromen van mijn terrein kan ik warmte opwekken en de compost daarna weer inzetten voor bodemverbetering.”
Mestoverschot en duurzame energie
Van den Dool ontwikkelde het systeem om twee actuele vraagstukken aan te pakken: het mestoverschot en de behoefte aan duurzame warmte. “Het biomeiler principe is al heel oud, maar in de praktijk onbetrouwbaar en leidde tot veel warmteverliezen. In 2025 heb ik samen met een groep studenten met een nieuw prototype op de onderzoeksboerderij van de Universiteit Utrecht aangetoond dat we met sturing, uit mest en groenafval wel stabiel warmte kunnen opwekken. We hebben het systeem doorontwikkeld, zodat het nu het 15-voudige aan energie opbrengt.” Dankzij steun van de EU en de Samenwerken aan Innovatie (EIP) subsidie van de provincie Utrecht wordt dit nieuwe systeem nu op vier locaties getest. “Met die pilots verzamelen we data om het proces verder te optimaliseren.”
In tegenstelling tot zon of wind levert dit nieuwe biomeiler 2.0 concept constant warmte, ongeacht de weersomstandigheden.”
Constante warmteopbrengst
Hans stapte enthousiast in op de pilot. “De biomeiler 2.0 past goed bij onze ambitie om zelfvoorzienend te worden op voedsel en energie. Met mest van onze geiten en ezels, aangevuld met mest van het paardenpensioen van de buren, plus groen- en snoeiafval van ons terrein kunnen we de container jaarlijks vullen. De compost gebruiken we straks in het voedselbos en kan ook in de tuinderij worden gebruikt.”
Nathan vult aan: “Het concept was getest op 12 kW per uur, maar blijkt in de praktijk meer op te leveren, tot 40kW per uur. Sensoren en een algoritme maken het mogelijk het proces op afstand te volgen en bij te sturen. Zelfs als het proces tijdelijk stil ligt en we weer opnieuw moeten opstarten, zoals onlangs bij vervanging van een pomp.
Bij De Boerinn wordt eigen energie opgewerkt met onder andere een windmolen, zonnepanelen en de biomeiler
Innoveren voor uitdagingen
Hans ziet bovendien brede toepassings-mogelijkheden. “Dit concept is interessant voor agrarische bedrijven met een constante warmtevraag, zoals tuinbouwbedrijven of varkens- en pluimveebedrijven, of bedrijven met een neventak zoals recreatie. Innovatieve oplossingen en de inzet van jonge zijn nodig om de sector toekomstbestendig te maken. De vraag naar duurzame energie is een maatschappelijk probleem. Deze innovatie helpt ons om ons elektriciteitsverbruik te verlagen, waardoor er netcapaciteit vrijkomt voor andere ondernemers. Zo helpen we elkaar.”
Hoe werkt de biomeiler 2.0 bij de Boerinn?
Een biomeiler is een compost-warmtesysteem. In tegenstelling tot traditionele biomeilers is de 2.0-versie een volledig gesloten systeem, waarbij het proces algoritmisch wordt gestuurd naar een optimaal rendement. Hierdoor levert het systeem een veelvoud aan warmte uit dezelfde ingrediënten.
Een zeecontainer op het terrein is november 2025 gevuld met een derde ruige mest en twee derde gewasafval, houtsnippers en andere reststromen, 60 kuub in totaal. Sproeikoppen boven in de container zorgen ervoor dat de biomassa voldoende vochtig blijft. Bacteriën en andere micro-organismen breken de biomassa af, waarbij warmte vrijkomt (tot 60°C).
Via een warmtewisselaar wordt gemiddeld 40 kW per uur geleverd aan het lokale warmtenet. De warmte-pompen krijgen zo voorverwarmd water en verbruiken hierdoor minder stroom. Na ongeveer zes maanden komt er geen warmte meer vrij. Door een slimme afstemming met de warmtepomp lukt het bij de Boerinn inmiddels om de volledige warmtevoorziening over te nemen.
Door het gecontroleerde beluchtingsproces dat zuurstof gelijkmatig door de biomassa verspreidt, wordt methaanuitstoot voorkomen. De stikstof wordt in langere ketens in de compost gebonden. Na een jaar blijft 30 kuub hoogwaardige houtcompost over die bijdraagt aan een gezonde, vruchtbare en watervasthoudende bodem. Een goede combinatie dus van verwerken reststromen en sluiten van natuurlijk kringlopen. Voor het plaatsen van het compost-warmtesysteem is een melding voor composteren onder de Omgevingswet vereist. Tot 600 m³ compost per jaar is dit doorgaans een standaardprocedure die eenvoudig wordt toegekend.
Innovaties als deze zijn nodig om de sector toekomstbestendig te maken. De vraag naar duurzame energie is een maatschappelijk probleem. Deze innovatie helpt ons om ons elektriciteitsverbruik te verlagen, waardoor er netcapaciteit vrijkomt voor andere ondernemers.”
Informatiesessies voor boeren
Nathan kijkt ondertussen al verder. “Samen met Wageningen University & Research testen we nu een systeem op basis van drijfmest, waarbij we regelmatig nieuwe mest toevoegen,” vertelt Nathan. “Ook onderzoeken we toepassingen met zuiveringsslib.” Vanaf deze zomer organiseren ze samen informatiesessies voor agrarisch ondernemers. “We weten inmiddels dat het werkt. De terugverdientijd ligt rond de drie jaar door besparing op energie en mestafzet en de opbrengst van compost. Door meerdere compost-warmtesystemen aan elkaar te schakelen, kan het systeem zelfs nog efficiënter en aantrekkelijker worden.”
Zelf warmte opwekken?
Meer uitleg over het compost-warmtesysteem:
thermalcompostsystems.nl
Meer informatie en aanmelding voor de informatiesessies:
Aanmelden informatiesessie compost warmte
Meer informatie EIP-regeling in Utrecht:
Samenwerken aan innovatie
Meer weten over evenementenlocatie De Boerinn?
Aan het woord
Hans van der Stok
Hans test op zijn bedrijf ‘De Boerinn’,
het compost-warmtesysteem

